Türk düşünce tarihinin önemli isimlerinden Ziya Gökalp’in fikir ve eserleri, “Eserleri Bağlamında Ziya Gökalp’in Düşünce Dünyası Çalıştayı”nda ele alındı. Keçiören Belediyesi, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi iş birliğinde, TÜRKSOY koordinatörlüğünde düzenlenen çalıştay, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde gerçekleştirildi.

Ziya Gökalp’in doğumunun 150. yılı dolayısıyla gerçekleştirilen çalıştayda; Gökalp’in düşünce dünyası, eserleri, yaşadığı dönem ve ortaya koyduğu fikirler alanında uzman akademisyenlerin değerlendirmeleriyle ele alındı. Millet, milliyet, kültür, medeniyet, dil, eğitim ve toplum gibi pek çok temel mesele üzerine ortaya koyduğu fikirlerle Türk düşünce hayatında önemli bir yer edinen Gökalp’in, kendisinden sonraki dönemlere bıraktığı güçlü düşünce mirası değerlendirildi.

“Bizlere bugün bile referans olabilecek nitelikte eserler ortaya koydu”

Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Atila Zorlu, Ziya Gökalp’in Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve sonrasında birden fazla alanda sağladığı katkıya vurgu yaptığı konuşmasında şunları söyledi: “Ziya Gökalp’in bıraktığı izlerin bugün Türk dünyasında hâlâ güçlü bir şekilde devam ettiğini görüyoruz. Günümüzde bilgiye ulaşmak oldukça kolay. Ziya Gökalp’in yaşadığı dönemin şartlarında hangi kaynaklara ulaşarak bugün hâlâ bize referans olabilecek nitelikte eserler ortaya koyduğu üzerinde düşünmek gerekiyor. Tarihî şahsiyetleri yaşadıkları dönemin şartları içerisinde değerlendirmek gerekir. Atatürk gibi bir dünya liderinin düşünce dünyasında önemli bir yere sahip olan büyük bir mütefekkirden bahsediyoruz. Ziya Gökalp, yalnızca 48 yıllık kısa ömrüne çok önemli çalışmalar sığdırmış, bugün dahi düşünce dünyamıza referans ve mihenk taşı olabilecek eserler bırakmıştır.”

“Ziya Gökalp, düşünceyi eylemle buluşturmuş müstesna bir fikir adamıdır”

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, Ziya Gökalp’in Türk kültür ve fikir hayatının önemli şahsiyetlerinden biri olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmelerde bulundu: “Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e ülkenin önemli dönemeçlerine fikirleriyle rehberlik eden Ziya Gökalp, düşünceyi eylemle buluşturmuş müstesna bir fikir adamıdır. Gökalp’in düşünce dünyasını Atatürk ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecinden bağımsız değerlendirmek mümkün değildir. Atatürk’ün, ‘Fikirlerimin babası Ziya Gökalp’tir.’ sözü de onun fikir dünyasındaki yerini açıkça ortaya koymaktadır.”

“Gökalp, toplumsal bunalımlara çözüm arayan bir sosyal filozoftur”

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fulya Bayraktar, “Doğumunun 150. yıl dönümünde Ziya Gökalp’in fikri mirasını tefekkür etmek üzere düzenlenen çalıştayımız, Türk düşünce geleneği ve felsefesinin bir muhasebesi olarak ve aynı zamanda bugün adına yeniden ortaya koyulabilecek olan medeniyet iddiamızın tecessüm edeceği bir zemin olarak düşünülebilir. Gökalp, toplumsal bunalımlara çözüm arayan bir sosyal filozoftur.” ifadelerini kullandı.

“Gökalp’in dâhisi ve kahramanı Atatürk’tü”

Ziya Gökalp’in torunu Dicle Eroğlu, Gökalp’in bir kuramcı, eğitimci, gençlik piri ve yol gösterici olduğuna dikkati çekerek şunları kaydetti: “Türk Milleti’nin tarih sahnesinden silinmemek için direndiği o yıllarda, geleceğin büyüklerini yetiştirmek için Türk mitolojisinden, halk edebiyatı ve Türk kültüründen aldığı motiflerle çocuk edebiyatı yaratmıştı. Gökalp, ‘Ailedir bu milletin esası… Aile ne kadar kuvvetli olursa millet de o kadar kuvvetli olur. Aileyi kadın yapar, o halde millet de kadının eseridir.” der. Ancak bir dâhi 48 yıllık yaşamına bu kadar çok çalışmayı sığdırabilirdi ama onun dâhisi ve kahramanı Atatürk’tü.”

“Hocalarımız son derece özgün ve orijinal çalışmalarını sizlerle paylaşacaklar”

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nasrullah Uzman, çalıştaya yedi farklı üniversiteden ve yedi farklı branştan akademisyenin katılarak uzmanlık alanlarıyla ilgili özgün çalışmalarını paylaşacağını belirtti.

Akademisyenler Gökalp’in eserlerini anlattı

İki oturum halinde gerçekleştirilen çalıştayda, Ziya Gökalp’in eserlerindeki kavramsal metaforlar, modernleşme düşüncesi, din anlayışı ve milliyetçilik fikri gibi çok sayıda başlık üzerinde duruldu. Gökalp’in Türk sosyolojik düşünce geleneğindeki yeri ile yaşadığı dönemde Avrupa’da sosyoloji alanındaki gelişmelerin Türkiye’ye etkileri de akademisyenler tarafından değerlendirildi.

Muhabir: ZAFER ARSLAN