İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Kent Kitaplığı, fotoğrafın icadının 200. yılında kentin görsel tarihine ilişkin uzun soluklu bir araştırmayı “İzmir Fotoğrafhanesi-Görsel Hafızanın İnşası (1840–1922)” adıyla okurla buluşturdu. Eser, 19. yüzyıl boyunca önemli bir fotoğraf üretim merkezi olan İzmir’in fotoğrafçılık tarihine odaklanıyor.
Osmanlı ve Doğu Akdeniz fotoğraf tarihinin eksik halkalarından biri olan İzmir’e mercek tutan kitabın temelleri, 11 Aralık 2025 tarihinde Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi’nde (APİKAM) açılan aynı başlıklı araştırma sergisi için yürütülen çalışmalar sırasında atıldı. Serginin ardından araştırmalar genişletilerek Türkiye’nin yanı sıra farklı ülkelerdeki arşiv, kütüphane, müze, aile arşivi ve özel koleksiyonlara ulaşıldı.
Çalışmanın ana bölümünü, İzmir’de 1840’ta gerçekleştirilen ilk fotoğraf çekimlerinden 1922 Büyük Yangını’na kadar uzanan dönemde kentte çalışan fotoğrafçılar ve fotoğrafhaneler oluşturuyor. Yüzlerce fotoğraf, kartpostal, albüm, ilan ve arşiv belgesini bir araya getiren kitap, fotoğrafın icadının 200. yılında İzmir’i Osmanlı ve Doğu Akdeniz fotoğraf tarihi içindeki yerine taşıyor.
Sekiz yazarın ortak çalışmasıyla hazırlanan kitapta Aybala Yentürk, Onur Eryeşil, Barış Pehlivan, Yağmur Alkır, Fabio Tito, Nejat Yentürk, Nihan Özdal ve Mert Rüstem’in yazıları yer alıyor. Yapılan araştırmalarda 70’ten fazla fotoğrafhane ve 90’a yakın tekil fotoğrafçı tespit edildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından aktarılan bilgilere göre, eser APİKAM bünyesinde bulunan İzmirli Kahve'de ve çeşitli online satış kanalları üzerinden okurlara sunuldu.
