Türk sinemasında özgün düşünce ve sanat anlayışıyla iz bırakan, Ulusal Sinema kavramının öncüsü yönetmen Halit Refiğ, İstanbul'da düzenlenen özel bir programla anıldı. Esenler Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından Dr. Kadir Topbaş Kültür Sanat Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, Refiğ’in dünyaya ve toplumsal meselelere bakışını yansıtan yazılarının yer aldığı Tek Umut Türkiye kitabı ele alındı.
Gazeteci Bünyamin Yılmaz’ın moderatörlüğünü üstlendiği “Bir Düşünce Adamı Olarak: Halit Refiğ” başlıklı söyleşiye, usta yönetmenin eşi Gülper Refiğ, gazeteci-yazar Ali Saydam ve sinemacı Emine Uysal Berger konuşmacı olarak katıldı. Programda Refiğ’in sinema anlayışı, hayatı boyunca sürdürdüğü fikir mücadelesi ve sanat dünyasına katkıları farklı yönleriyle değerlendirildi.
Gülper Refiğ: “Ülkesinin Onuruna Çok Düşkündü”
Halit Refiğ’in hayatını ve düşünce dünyasını anlatan eşi Gülper Refiğ, Tek Umut Türkiye kitabının ortaya çıkış sürecini ve usta yönetmenin savunduğu görüşleri paylaştı. Refiğ’in Batı merkezli sanat anlayışına karşı kendi kültürünü ve toplumunu anlatan bir sinema kurmak istediğini belirten Gülper Refiğ, sanatçının ülkesinin olduğundan farklı gösterilmesine karşı çıktığını ifade etti.
Gülper Refiğ, eşinin duruşunu şu sözlerle aktardı: “Kendi onurundan çok ülkesinin onuruna düşkün bir insandı. Türkiye’ye efendilik taslamaya, ülkemizi küçümsemeye ve kendi değerlerimizi yok saymaya çalışanlara karşı mücadele etti.” Bu düşünceleri savunmanın kolay olmadığını, eşinin filmlerinin engellendiğini ve ağır eleştirilere maruz kaldığını belirten Gülper Refiğ, Hollywood’dan gelen teklifleri de bu duruşu doğrultusunda reddettiğini kaydetti.
Ali Saydam: “Hayatımdaki Son Üniversite Halit Refiğ’dir”
Gazeteci-yazar Ali Saydam, Halit Refiğ ile tanışmasının hayatındaki dönüm noktalarından biri olduğunu belirtti. Refiğ’in kendisi üzerindeki etkisini dile getiren Saydam, “Benim hayatımda çok önemli bir yeri var. Benim hayatımdaki son üniversite Halit Refiğ’dir. Bana ‘Düşünmek zor iştir, Alicim’ derdi” ifadelerini kullandı. Saydam, Refiğ’in sinemayı dünyayı ve toplumu okumak için bir araç olarak kullandığını ve talepsiz yaşayabilmesinin mutluluğunun temelini oluşturduğunu vurguladı.
Emine Uysal Berger: “Sanatıyla Düşünce Dünyasını Ayıramıyorsunuz”
Sinemacı Emine Uysal Berger ise üniversite yıllarında tanıştığı Halit Refiğ’in filmlerinin yalnızca birer sanat eserinden ibaret olmadığını, usta yönetmenin her yapımında farklı bir toplumsal meseleyi derinlemesine ele aldığını belirtti. Gurbet Kuşları filminde iç göçün, Haremde Dört Kadın filminde ise dönemin toplumsal yapısının işlendiğini hatırlatan Berger, Refiğ’in sinemasında felsefe, psikoloji ve Türk müziğinin önemli bir yer tuttuğunu sözlerine ekledi.
