Türkiye’de Kentsel Dönüşümün Lideri: Bahçelievler

Türkiye’de kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında yürütülen “Yarısı Bizden” kampanyasından 2024 ve 2025 yıllarında en fazla faydalanan ilçe, yüzde 23’lük oranla Bahçelievler oldu. Bahçelievler ilçesi, kampanya kapsamında toplam 8 milyar lira destek aldı.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde başlatılan ve İstanbul’un tüm ilçelerini kapsayan “Yarısı Bizden” kampanyasına başvurular artarak devam ediyor. Kampanya kapsamında, ev ve iş yerlerini depreme dayanıklı hale getirmek isteyen vatandaşlara hibe, kredi ve taşınma desteği sağlanıyor. Bu destekle birlikte Bakanlık tarafından her bir konut için sağlanan 1 milyon 875 bin liralık finansman desteğinden faydalanan vatandaşlar, evlerini yüklenici firmalarla yeniden inşa edebiliyor.

İstanbul genelinin yüzde 23’ü Bahçelievler’den

“Yarısı Bizden” kampanyası kapsamında 2024 ve 2025 yıllarında İstanbul genelinde ev ve iş yeri için yapılan 25 bin bağımsız bölümün 5 bin 781’i Bahçelievler’de gerçekleşti. Böylece Bahçelievler, İstanbul genelinde kampanyadan faydalanan bağımsız bölümlerin yaklaşık yüzde 23’ünü tek başına oluşturdu.

Kat Kaybı Olmadan Dönüşüm İmkânı

Bahçelievler Belediyesi, eski ruhsatlı yapılarda kat kaybı yaşanmadan kentsel dönüşümün önünü açtıklarını belirtmiştir. Çatı arası piyeslerin normal kat olarak kullanılabilmesine imkân tanıdıklarını, bu düzenleme ile yapılara ilave bir kat hakkı kazandırdıklarını ifade etmiştir. Çatı piyesleri yerine ayrı bağımsız bölümler şeklinde çatı dairelerinin oluşturulmasını sağlamışlardır. Yapılaşma hakkını kullanamayan kooperatif ve siteler için ise ruhsatlardaki inşaat haklarının kullanılmasına yönelik plan notları çıkartılmıştır. Parsel birleşimlerinde yüzde 15 ila 25 arasında artış sağlanmıştır. Bu düzenlemeler sayesinde Bahçelievler’de kentsel dönüşüm sürecinin hız kazandığı belirtilmiştir.

Dijitalleşme ve Hızlı Ruhsat Modeli

Bahçelievler Belediyesi’nde proje inceleme süreçlerinin tamamen dijital platformlara taşındığı bildirilmiştir. Bu sayede teknik kontrol ve onay süreçlerinin çok daha hızlı ve etkin şekilde yürütüldüğü ifade edilmiştir. Ruhsat işlemlerinin tamamının dijital ortamda gerçekleştirildiği vurgulanmış ve bu uygulamayla tamamen dijital olan ilk belediye olduklarının altı çizilmiştir.

“Depreme karşı hazırlıklı olmak zorundayız”

Bahçelievler Belediyesi, ilçede devam eden kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin basın mensuplarına yaptığı açıklamada, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi ile 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremleri hatırlatarak, depreme karşı hazırlıklı olunması gerektiğini vurgulamıştır.

Kentsel dönüşümde Bahçelievler’in iyi durumda olduğu ve bu süreci vatandaşlarla birlikte yürüttüğü belirtilmiştir. Bahçelievler’de yaklaşık 22 bin bina bulunmaktadır. Bunların yüzde 45’i 2000 yılından sonra yapılmıştır. Geriye kalan yaklaşık yüzde 55’lik kısmı da hızla yenilemeye devam edilmektedir.

“Göreve geldiğimizde 10 plan çıkardık”

Göreve geldikten sonra ilçede kentsel dönüşümle ilgili 10 ayrı plan çıkardıkları ifade edilmiştir. Devletin gerekli desteği verdiği ancak asıl sorumluluğun yerel yöneticilerde olduğu belirtilmiştir. Vatandaşları bir an önce evlerini yenilemeye ikna etmekle mükellef olduklarını ifade eden yetkililer, çıkarılan planlarla “Yarısı Bizden” kampanyası kapsamında dönüşümü teşvik ettiklerini kaydetmiştir.

Bahadır açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“5 bin 781 bağımsız bölümün ‘Yarısı Bizden’ kampanyası kapsamında yenilenmesini teşvik ettik. Göreve geldiğimizde ilk iş olarak Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’nü kurduk; Türkiye’de bunu yapan ilk belediyelerden biriyiz. Ardından mahallelere bu müdürlüğün irtibat bürolarını açtık. Bu bürolara şehir plancıları, inşaat mühendisleri ve mimarlar görevlendirdik. Vatandaşın belediyeye gitmeden, evine yakın noktalarda bilgi almasını sağladık. ‘Yasal hakkım nedir, çıkma alabiliyor muyum, yükselebiliyor muyum, küçülüyor mu?’ gibi tüm sorularına cevap verdik.”

2024 ve 2025’te de Türkiye birincisi

“Yarısı Bizden” kampanyasının kentsel dönüşüm çalışmalarını ciddi şekilde hızlandırdığına dikkat çekilmiş, ilçe olarak 2024’te olduğu gibi 2025’te de Türkiye genelinde birinci sırada yer aldıkları ifade edilmiştir.

Bu kampanyanın yanı sıra, belediye olarak binalarını birleşerek dönüştüren vatandaşlara da ayrı bir teşvik sağlandığı belirtilmiştir. 600 metrekare birleşilmesi durumunda yüzde 15 bonus hak verildiği açıklanmıştır. Bu kriterin özellikle otopark sorununu çözmek amacıyla uygulandığı ifade edilmiştir.

Yıkım ve ruhsat verileri açıklandı

Yapılan çalışmalarla ilgili sayısal veriler paylaşılmıştır. Buna göre;

• 2024 yılında 416 bina yıkımı,
• 2025 yılında ise 1.087 bina yıkımı gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca;

• 2024 yılında 304,
• 2025 yılında 641 yapı ruhsatı verilmiştir.

“Ölüm evlerinde oturmayın” çağrısı

Amaçlarının, olası bir depremde vatandaşların sağlam binalarda oturmasını sağlamak olduğunu vurgulayan yetkililer, belediyecilikteki asıl misyonlarının bu olduğunu ifade etmiştir. Çıkarılan plan notları ve hükümetin sağladığı desteklerle sürecin hızlandığı belirtilmiştir. Bu şekilde devam edilmesi hâlinde önümüzdeki 5–6 yıl içinde Bahçelievler’de riskli bina kalmayacağı düşünülmektedir.

Kentsel dönüşüm sayesinde vatandaşlara daha iyi yaşam koşulları sunacaklarını dile getiren yetkililer, riskli binalarda yaşayanlara şu çağrıyı yapmıştır: “Vatandaşlarımdan ricam şudur; gerçekçi olsunlar. Çocuklarını, eşlerini, torunlarını, akrabalarını, komşularını ve kendilerini seviyorlarsa lütfen komşularıyla anlaşsınlar. Sonra iyi bir avukat bulup müteahhitlerle görüşsünler, noterde sözleşmelerini yapsınlar ve bize başvursunlar. Bu imkânları kaçırmasınlar. Bahçelievler’de, Sayın Cumhurbaşkanımızın başlattığı ‘Yarısı Bizden’ kampanyası ve çıkardığımız 8 plan notuyla sınırsız imkân var. Lütfen mezar evlerde, ölüm evlerinde oturmayın.”

Muhabir: Dursun BÖLÜK