Sanatçı Mehmet Şah Maltaş’ın doğadaki geometrik oluşumlardan ve evrenin matematiksel düzeninden ilham alarak hazırladığı “Kuazi-Kristalimsi Tezahürler II” sergisi, Fatih Belediyesi ev sahipliğinde Kadırga Sanat Galerileri'nde kapılarını açtı. Sergi, bilimsel düşünce ile sanatsal üretim arasındaki bağı, geleneksel geometrik desenlerin çağdaş yorumları üzerinden ele alıyor.
Daha önce Floransa'da gerçekleştirilen serginin ilk bölümünü takip eden bu yeni seçki, sanatçının biçim, düzen ve tekrar kavramları üzerine yürüttüğü araştırmaları derinleştiriyor. Daha önce sergilenmemiş eserlerden oluşan koleksiyon, ortak bir geometrik temelden türeyen farklı kompozisyonları bir araya getirerek sanatçının geleneksel motiflere yaklaşımını gözler önüne seriyor.
Kuazi-Kristaller ve Geometrik Düzen
Serginin kavramsal altyapısını, kendilerini periyodik biçimde tekrar etmeden belirli bir matematiksel düzen oluşturabilen kuazi-kristaller oluşturuyor. Klasik kristallerde dizilim düzenli aralıklarla yinelenirken, kuazi-kristallerde uzun menzilli düzen korunmasına rağmen bu tekrar gerçekleşmiyor. Maltaş, bu yapısal özellikten yola çıkarak birbirinin aynısı olmayan parçaların tutarlı bir bütün oluşturabildiği kompozisyonlar kurguluyor.
Çokgenler, yıldızlar ve birbirine geçen çizgiler arasındaki ilişkilerin belirleyici olduğu eserlerde; geometri, düzen ile çeşitliliğin bir arada var olabileceği bir görsel dil kuruyor. Matematiksel ilkeler biçimlerin kuruluşuna yön verirken, her çalışma kendi içindeki denge ve bağlantılarla özgün bir bütünlük kazanıyor.
Geleneksel Mirastan Çağdaş Yoruma
İslam sanatının geometrik bezeme geleneği, serginin temel kaynakları arasında yer alıyor. Özellikle Selçuklu mimarisinde, çini sanatında, taş ve ahşap işçiliğinde sıklıkla karşılaşılan yıldız motifleri, çokgenler ve iç içe geçen desenler sanatçının eserlerinde yeniden yorumlanıyor. Maltaş, bu motiflerin geometrik kuruluş mantığından yararlanarak geçmişin estetik birikimini güncel düzenlemelere taşıyor.
Geleneksel sanatlarda uyum, bütünlük ve sonsuzluk kavramlarıyla ilişkilendirilen geometri, sergide çağdaş bir sanatsal araştırmanın öznesi haline geliyor. Birbirine bağlanan çizgiler ve biçimler, hem tarihsel bir sanat anlayışına referans veriyor hem de matematiksel ilişkilerin güncel sanatsal üretimdeki yansımalarını gözler önüne seriyor.
Floransa’dan İstanbul’a uzanan sergi dizisinin bu ikinci aşaması, sanatçının geometrik formlar üzerindeki çalışmalarını ve matematik, bilim ile sanat arasındaki etkileşimi görünür kılıyor. Fatih Belediyesi Kadırga Sanat Galerileri'nde izleyiciyle buluşan sergi, 15 Ocak 2027 tarihine kadar ziyaret edilebilecek.
